Tunele foliowe dla działkowców
Pod folią, nawet w latach o niesprzyjających warunkach pogodowych, można z powodzeniem uprawiać warzywa ciepłolubne, np. pomidory, paprykę, oberżynę i ogórki. Tunele foliowe lub płaskie przykrycie folią zastosowane w okresie wschodów ograniczają też szkody powodowane przez ptaki.
Do wykorzystania na działkach najlepiej nadają się dwa typy tuneli: niskie, ich wysokość w szczycie nie przekracza 150 cm. są nieogrzewane. uniemożliwiają pracę przy roślinach znajdujących się pod przykryciem i z tego względu prace pielęgnacyjne wykonuje się przed siewem nasion lub sadzeniem rozsady oraz po zdjęciu folii. Wysokie, o wysokości w szczycie powyżej 150 cm. mogą być ogrzewane lub nieogrzewane. pozwala|ą na swobodną pracę ludzi wewnątrz tunelu i zastosowanie prostego sprzętu.
Istnieje kilka prostych I praktycznych sposobów konstruowania niskich tuneli foliowych. Wykonanie najprostszych z nich nie sprawi Państwu kłopotu. Konstrukcja tunelu składa się najczęściej z półkolistych pałą- ków. Wygina się |e z drutu ocynkowanego lub czarnego, zabezpieczonego przed korozją, z rurek metalowych, z rurek z tworzyw sztucznych. Niekiedy konstrukcję tunelu wykonuje się z drewna i wredy może być ona kształtem zbliżona do szkłami.
Najprostszą konstrukcję niskiego tunelu wykonuje się z drutu ocynkowanego o grubości 4-5 mm. który tnie się na odcinki 120 cm i wygina ręcznie w miarę regularne pałąki (rys. I). Pałąki wbl|a się w glebę co 80-100 cm, a tunel przykrywa folią o szerokości 120 cni. Brzeg fołil ze wszystkich stron obsypuje się ziemią. Taki tuneli k ma szerokość ok. 50 cm. wysokość ok. 30 cm i dowolną długość. Wczesną wiosną może on służyć do przykrycia wąskiego zagonka z nowalijkami np. sałatą, rzodkiewką, a następnie do przykrycia pojedynczych rzędów ogórków. Jeśli po wschodach roślin zachodzi konieczność wietrzenia takiego tunelu, to należy z jednej strony usunąć ziemię, któ rą przysypana jest folia, a folię unieść opierając ją co kilka metrów na pionowych podporach.
Zastosowanie tuneli foliowych w ogrodnictwie to historia ostatnich 40 lat, mimo to moina śmiato powiedzieć, ie metoda ta trafiła „pod strzechy". Szczególnie polubili ja działkowcy, gdyż umożliwia uzyskanie znacznie wcześniejszych I lepsze) jakości plonów oraz wykorzystanie każdego skrawka działki od wczesnej wiosny aż do pierwszych mrozów. Dzięki szybszemu wzrostowi roślin w tunelu z tej samej powierzchni można zebrać dwa, a nawet trzy plony.
Tunel o takiej konstrukcji może mieć różne rozmiary, przy czym maksymalna szerokość nie powinna przekraczać 3.5 m. a wysokość 1.5 m. Im większa szerokość i wysokość tunelu. tym grubszy powinien być drut użyty na pałąki. W konstrukcjach o szerokości 3-3.5 m wskazane jest użyde zamiast drutu rurek ocynkowanych o średnicy 3/4 lub I /2 cala. Pałąki z rur można wyginać ręcznie lub za pomocą giętarki.
Tunel o nieco solidniejszej konstrukcji wykonuje się z drutu ocynkowanego o średnicy 6 mm. który tnie się na odcinki długości 250-260 cm (rys. 2). W odległości 30 cm
od każdego końca drut wygina się w pętlę tworząc oczko o średnicy 1-1.5 cm. Następnie drut wygina się w pałąki. Pałąki wbija się w glebę co 100 cm. na taką głębokość. aby wygięte z drutu oczka znalazły się tuż nad powierzchnią zagonu. W odległości ok. 50 cm od obu końców tunelu wbija się solidne kołki. Do jednego z nich należy przywiązać sznurek, który następnie okręca się wokół każdego pałąka dla wzmocnienia konstrukcji i mocuje się go do przeciwległego kołka. Tunel przykrywa się folią o szerokości 250 cm i takiej długości, aby można ją było solidnie przywiązać do kołków. Następnie
całą konstrukcję należy osznurować na krzyż, mocując sznurek do kołków i przewlekając przez oczka wykonane na drucie. Jeden brzeg folii przysypujemy ziemią, drugi najlepiej ten od strony południowej obciążamy ciężkimi przedmiotami, po zdjęciu których unosimy folię do wietrzenia. Szerokość tego typu tunelu wynosząca 120 cm dostosowana jest do typowej szerokości zagonów. Jeśli wykorzystujemy go do uprawy roślin ciepłolubnych, np. ogórków, papryki, karłowych odmian pomidorów, wskazane jest ustawienie całej konstrukcji na kilka dni przed siewem lub sadzeniem, aby gleba dostatecznie się ogrzała. W przypadku uprav._ warzyw o mniejszych wymaganiach cieplnych np. rzodkiewki, sałaty, wczesnej kapusty, kalafiorów tunel można ustawie bezpośrednio po wysiewie nasion lub po posadzeniu rozsady.
Tunele wysokie mają konstrukcję bardziej skomplikowaną. Składają się z podstawy wykonanej z tur stalowych połączonych za pomocą złączek. Do rur. z których zbudowana jest podstawa przyspawane są sworznie, na które nakłada się pałąki. W szczycie pałąki połączone są rurą zwaną rurą kalenicową. Na ściankach szczytowych do kalenicy i do podstawy przytwierdza się słupek służący do mocowania drzwi. Wykonanie tego typu tunelu wymaga sporych umiejętności oraz drogiego sprzętu i ewentualnie fachowej pomocy. 2 tego względu należy rozważyć możliwość zakupu gotowej konstrukcji. Jest to |ednak wydatek rzędu kilkuset złotych. Znajdujące się w sprzedaży gotowe tunele ma|ą zbliżone parametry, tj.
szerokość 3-3.2 m
wysokość w szczycie 1.8 m
długość przeważnie 6 m choć niektórzy producenci proponują też tunele o zróżnicowanej długości 3,9 i 12 m.
Cena tunelu o wymiarach 3 x 6 x 1.8 m wraz z płachtą foliową wynosi od 380 do 720 zł. Niektórzy producenci proponują też odpowiednie systemy nawadniające.
Znajdujące się na rynku tunele charakteryzują się podobnymi parametrami jeśli chodzi o jakość wykonania i trwałość. Dlatego przy zakupie należy się kierować głównie względami ekonomicznymi. Nie bez znaczenia |est rodza| zastosowanej folii polietylenowej. Niskie tunele przykrywa się folią o grubości 0.1-0.15 mm. wysokie - 0.18-0,22 mm. Szerokość pasa folii jest zróżnicowana dlatego też do każdego typu tunelu można dobrać folię o takiej szerokości. aby uniknąć łączenia lub obcinania zbyt szerokiej płachty.